تبلیغات
این کد را در قسمت head صفحه خود بگذارید (در صورت وجود فایل jQuery در صفحه خط اول را حذف کنید.) این کد را در body قالب خود قرار دهید:
کد باکس پیام هشدار
سلام به وبلاگ ما خوش آمدید.
جدیدترین جوک ها - تحلیل صرفی
 
درباره وبلاگ


این وبلاگ شامل:
1.نمونه سوالات امتحانی
2.جزوه کنکور
3.سوالات مفهومی
4.نرم افزار
5.و ... است
email ما
mahdisoleiman@gmail.com



مدیر وبلاگ : ممد
نظرسنجی
رنگ مورد علاقه شما چیست؟










آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
جدیدترین جوک ها
صفحه نخست             تماس با مدیر           پست الکترونیک               RSS                  ATOM
سه شنبه 16 دی 1393 :: نویسنده : سید محمد حسین مرتضوی

برای تحلیل صرفی ابتدا باید نوع کلمه را مشخص نمود : اسم است ، فعل است یا حرف است .

اقسام کلمه:

  اسم : علائم آن عبارتند از :

۱. داشتن « ال » مثل : الکتاب 

2. داشتن تنوین مثل : ـًـٍـٌـ مثل : کتابْ

۳.مضاف واقع شدن مثل :   باب الصّفِ  ـ بابـها  ـ کتاب علیٍّ 

4. جرّ  مثل : المدرسةِ   

۵. منادا مثل :یا قدسُ

  فعل : گاهی اولش یکی از این علائم می باشد : قد ـ س ـ سوف ـ لم ـ لمّا ـ  لا ـ و آخر فعل   گاهی مختوم به : تَ ـ تِ ـ تما ـ تم ـ تنَّ ـ تُ و…..می باشد . مثل : لم یکتُبْ  ـ ذَهَبْتِ

حرف : هیچ علامت خاصی ندارد ، مثل : بـِ ـ مِن ـ فی ـ ال ـ وَ ـ أنْ ـ .....

--------------------------------------------

تحلیل صرفی ( تجزیه ) اســـم

1-عدد اسم

 الف -  مفرد : علامت خاصی ندارد ، مثل : القلم

 ب  -  مثنی : انِ : المعلمانِ - ینِ : المعلمینِ 

  ج - جمع و اقسام آن :

  - مذکر سالم : -ونَ : مثل : المؤمنونَ  -  ینَ : مثل : المؤمنینَ

- مؤنث سالم :  ات   مثل : المؤمنات

- مکسّر :  جمعهایی که شکل مفرد آنها شکسته شده است ( معنی آنها جمع است ولی نشانه های  جمع ندارند ،  مثل : الکتاب جمع آن الکتب ( کتابها )

تذکر :  برخی از وزنهای جمعهای مکسر عبارتند از : ( أفعال مثل : أجیال ـ فِعال مثل جبال فُعلاء  مثل : شُعراء -  أفْعلاء مثل : أصدقاء ـ مفاعل مثل : معابر ـ مفاعیل مثل : مصابیح  فَواعِل مثل : قَوافل ـ فَواعیل مثل :  فواصیل ـ أفاعل مثل : افاضل ـ أفاعیل مثل  اسالیب )

2- نوع یا جنس اسم      

 الف-  مذکر : علامت خاصی ندارد : مثل : الشارع 

 ب- مؤنث و علائم آن عبارتند از:

  1.تاء ( ة ) گرد ، مثل : الشجرة ـ فاطمة

 2 . الف مقصوره ( ا ـ ی ) ، مثل : الدنیا ـ کبری

 3. الف ممدوده : ( اء ) ، مثل : زهراء

مؤنث معنوی : اسمهایی که مؤنث هستند ولی علامت تأنیث ندارند ، مثل : مریم ـ شمس

مؤنث لفظی : اسمهایی که در اصل مذکرند ولی علامت مؤنث دارند ، مثل : معاویة ـ زکریا

  3. جامد و مشتق : اسم مشتق   

 1.غالباً اولش ( مـُ ـ مـَ ـ مـِ ) دارد ، مثل : المُعلِّم ـ المَعبد ـ المِبرد  

 2. یا بر یکی از این وزنها می باشد : فعیل ( کریم ) فاعل ( کاتب ) أفعل ( أکبر )   فُعْلَی (  صُغری ) فَعْلاء ( خَضراء)  فاعی ( قاضی ) فاعٍ ( هادٍ )  فُعال ( سُعاد )   فَعلان ( جوعان )فَعَل ( حَسَن ) فَعِل( کَسِل ) فَعْل ( صعْب )   فعّال ( جبّار ) فعّالة ( علاّمة ) فعول( صبور )   

 4. معرفه و نکره 

  معرفه : اسمی است که شناخته شده باشد ، مثل : علی ـ ایران                                                      

  نکره : اسمی است که شناخته شده نباشد ، مثل : قلمٌ

  اسمهای معرفه عبارتند از:

1 .  تمامی ضمایر : ( متصل و منفصل ) ، مثل : هو ـ أنتَ ـ ها ـ ک

2.  اسم عَلَم ( اشخاص مثل : علی ـ فاطمه / شهرها و کشورها مثل ‚ ایران ـ مشهد )

3.  اسم دارای « ال » ، مثل : المسجد

 4.  اسمهای اشاره ، مثل : هذا ـ هذه ـ ذلک ـ تلک ـ هؤلاء ـ اولئک ـ هنا ـ هناک و..

اسمهای موصول ، دو قسم هستند

 الف ) خاص ، مثل : الّذی ـ الّتی ـ الّذانِ ـ الّلتانِ ـ الّذینَ ـ الّاتی

   ب) موصول عام : ( مَن ) برای عاقل ـ ( ما ) برای غیر عاقل.

6.  معرفه به اضافه : آن است که یکی از اسمهای نکره به یکی از معرفه ها اضافه شود ،‌   مثل :باب الفرفة ـ کتاب محمّدٍ

5. معرب و مبنی

معرب : کلمه ایست که اعراب آخر آن با توجه به نقش آن در جمله تغییر می کند .

  مبنی : کلمه ایست که حرکت آخر آن هیچگاه تغییر نمی کند .

 اسمهای مبنی عبارتند از :

  1.  تمامی ضمایر ( متصل و منفصل ) ، مثل : هو ـ ها

  2.  اسمهای اشاره ، مثل : هذا ـ هذه و... بجز مثنای آنها که عبارتند از : ( هذانِ ـ هذینِ ـ هاتانِ ـ هاتینِ )

 3.  اسمهای موصول ، مثل : مَن ـ ما ـ الّذی ـ الّتی و... بجز مثنای آنها ( الّلذانِ ـ اللّذینِ ـ اللّتانِ ـ اللّتینِ 

4.  اسمهای استفهام ( پرسشی ) : کیف ـ مَن ـ ما ـ متی ـ أینَ و..

  5.  اسمهای شرط : مَنْ ـ ما ـ متی ـ أینما و..

6.  عدد مرکب : از ( 11 ـ 19 ) أحَدَ عَشَر ـ تِسْعة عَشَر )

7.  اسم لای نفی جنس :  لا خلقَ أقْبَحُ مِنَ الکبرِ .

۸.منادای نکره مقصوده (یا مومن) منادای علم(یامحمد)

6.منصرف و غیر منصرف ( ممنوع من الصرف ) :

غیرمنصرف : اسمهایی هستند که تنوین و کسره نمی پذیرند . مثل : لِفاطمةَ فضائلُ .و هرگاه مجرور شوند بجای کسره ـِـ ، فتحه ـَـ می پذیرند  . ولی هرگاه « ال » بگیرند یا اضافه شوند ، کسره ـِـ را می پذیرند .

اسمهای غیر منصرف عبارتند از :

   1.اسمهای علم مؤنث : مریم ـ فاطمه 

 2. اسمهای علم غیر عربی : یعقوب ـ داریوش

  3.اسامی شهرها و کشورها : ایران ـ طهران

  4. صفتهای بر وزن ( أفعل ) : اکبر

 5. اسمها و صفتهای مختوم به ( ان ) زائد : سلمان ـ جوعان

 6.اسمهای مقصور و ممدودی که الف آنها زائده باشد : زهراء ـ صحراء

 7.جمعهای مکسر بر وزن : ( مَفاعل و مَفاعیل / فَواعل و فَواعیل / اَفاعل و اَفاعیل ) 

  نکته : اسامی پیامبران غیر منصرفند بجز این هفت ( 7 ) تن :   (محمد ـ هود ـ لوط ـ نوح ـ شعیب ـ شیث ـ صالح )

 7. صحیح الاخر و غیر صحیح الاخر

اسم مقصور: اسمی که در آخر( ا ـ ی )  داشته باشدمثل : الدنیا ، کبری باشد /

 اسم ممدود : اسمی که در آخر( اء )  داشته باشد مثل : زهراء  /

 اسم منقوص: اسمی که در آخر ( ـِـ ی )  داشته باشد مثل قاضِی /

  صحیح الآخر : اسمی است که از موارد فوق نباشد ، مثل : الشارع ـ الجامعة

         ------------------------------------------------------------------------------

تحلیل صرفی (فعل)    

1- زمان فعل:                                                                            

  ماضی : ( گذشته ) مثل : نَصَرَ ( یاری کرد ) / آخر فعل ماضی غالباً از     ضمایر ( ا ـ و ـ ن ـ تَ ـ تما ـ تِ ـ تنَّ ـ تُ ـ نا ) می باشد

  مضارع : ( حال و آینده ) مثل : یَنْصُرُ  ( یاری می کند ) / اول فعل مضارع  حروف ( ا ـ ت ـ ی ـ ن ) شروع می شود .

  امر : ( دستور دادن )  مثل : اُنْصُرْ ( یاری کن

2- صیغه فعل

-  غائب(۶ صیغه اول)

 - مُخاطب(۶صیغه دوم)

 -  متکلم(۲صیغه آخر)

3- ثلاثی مجرد و مزید:

  فعل ثلاثی مجرد : فعلیست که ریشه اصلی آن فقط 3 حرف باشد : مثل : ذَهَبَ

 فعل ثلاثی مزید : فعلیست که به حروف اصلی آن حروفی اضافه شده باشد ، مثل : انْتَصَرَ

 

باب

 

ماضی

 

مضارع 

 

امر

1ـافعال  

 أَفْعَلَ    

یُفْعِلُ    

 

أفْعِلْ  

             

2.تفعیل     

 

فَعَّلَ                      

 

یُفَعِّلُ                    

 

فَعِّلْ

 

.مُفاعَلَة          

 

فاعَلَ 

 

یُفاعِلُ 

 

فاعِلْ

 4 . افتعال      

افْتَعَلَ 

یَفْتَعِلُ 

اِفْتَعِلْ

5. اِنْفعال     

اِنْفَعَلَ 

یَنْفَعِلُ   

 

اِنْفَعِلْ

 

 6. تَفَعُّل       

تَفَعَّلَ 

یَتَفَعَّلُ 

 

تَفَعَّلْ

 

 7. تَفاعُل       

تَفاعَلَ  

   یَتَفاعَلُ    

تَفاعَلْ

 

۸. اِسْتفعال      

 

اِسْتَفْعَلَ 

 

یَسْتَفْعِلُ    

اِسْتَفْعِلْ

4- معرب و مبنی :

فعلهای معرب و مبنی عبارتند از :

1.  تمامی فعلهای ماضی ، مثل : کَتَبَ

2.  تمامی فعلهای امر ، مثل : اُکْتُبْ

 3.  صیغه های 6 و 12 مضارع ، مثل : یَذْهَبْنَ  ـ تَذْهَبْنَ

 4.  فعل مضارع هرگاه آخرش نون تأکید بیاید ( مضارع مؤکَّد ) مبنی می باشد ،  مثل : یَضربنَّ ـ یَضْرِبَنْ

 فعل مضارع معرب است بجز آنچه که ذکر شد . مثل : یَذْهَبُ

5- فعل لازم و متعدی :

  لازم : فعلیست که معنی آن با فاعل تمام می شود ، مثل : جاءَ التلمیذُ .

  متعدّدی : فعلیست که علاوه بر فاعل به مفعول نیز نیاز دارد ، مثل : کَتَبَ الطالبُ دَرْسَهُ .

طرز تشخیص فعل لازم از فعل متعدّدی :

 1. اگر معنی فعل را بدانیم و آنرا در برابر چه چیزی را وچه کسی را قرار دهیم ،‌   اگر معنی داد متعددی است و اگر معنی نداد لازم است ، مثل : ضَرَبَ علیٌّ محمدا  ( علی محمد را زد )

 2. اگر در جمله مفعول به باشد ، فعل آن متعددی است .

3. اگر فعل در دو باب ( افعال و تفعیل ) باشد متعددی است ، مثل : ( اَنْزَلَ ـ نَزَّلَ )

4. اگر فعل بر ( سیری ـ شَبِعَ ) ـ ( گرسنگی ـ جاع ) ـ تغییر حالت ( مثل سرخ شدن ، احمرّ )   و..دلالت کند ، لازم است .

6- فعل معلوم و مجهول :

   نشانه فعل مجهول : غالباً اولش ( ـُــ) دارد مثل : ( نُصِرَ ) با توجه به اینکه در مضارع حرف یکی مانده به آخر از حروف اصلی فعل ـَـباشد . مثل :  ( یُنْصَرُ ) . ولی فعل یُکْرِمُ معلوم است چون حرف ما قبل آخر آن ـَـ نمی باشد . //  ماضی اجوف مجهول آن بر وزن ( فِیلَ ) می باشد ،‌ مثل : قِیلَ

 7- فعل معتل و صحیح :

 معتل : فعلیست که در حروف اصلی آن از حروف علّه ( ا ـ و ـ ی ) باشد ،   مثل : ( وَعَدَ  ـ قَوَلَ ـ دَعَوَ )    

صحیح : فعلیست که در حروف اصلی آن از حروف علّه نباشد  مثل : ( ذَهَبَ ـ أمَرَ ـ قلَّ )

  اقسام معتل  :

 مثال : فعلیست که اولین حرف از حروف اصلی آن حرف علّه باشد ، مثل : وَعَدَ ـ یَسَرَ

 اجوف : فعلیست که دوّمین حرف از حروف اصلی آن حرف علّه باشد ، مثل : قَوَلَ ـ سَیَرَ

 ناقص : فعلیست که سوّمین حرف از حروف اصلی آن حرف علّه باشد ، مثل : دَعَوَ ـ هَدَیَ

اقسام صحیح :

 مهموز : فعلیست که در حروف اصلی آن همزه باشد ، مثل : أمَرَ ـ سألَ ـ قرأَ

 مضاعف : فعلیست که در حروف اصلی آن دو حرف همجنس باشد ، مثل : قلَّ ـ زَلْزَلَ

  سالم : فعلیست که در حروف اصلی آن همزه و دو حرف همجنس نباشد ، مثل : نَصَرَ

تحلیل صرفی حرف :

1ـنوع حرف

2ـ عامل و غیر عامل

3- نوع بناء

حروف عامل عبارتند از :

  1.حروف جرّ : بـِ ، مِن ، فی ، عَنْ ، عَلَی ، إلَی ، کَ و..

  2.حروف ناصبه : أنْ ، لَنْ ، کَیْ ، إذَنْ ، لـِ ، حتّی

 3.حروف جازمه : لَمْ ، لمّا ، لای نهی ، لام أمر ( لـِ )

 ۴.حروف مشبهة بالفعل : إنَّ ، أنَّ ، لکنَّ ، لعلَّ ، کَأَنَّ ، لَیْتَ

 ۵.  لای نفی جنس : لا خُلْقَ أقْبَحُ مِنَ الکبرِ

حروف غیر عامل عبارتند از :

1.  حرف تعریف : ( ال )

2.  حرف تحقیق ( قد )

3.  حروف استفهام ( أ ـ هل )

4.  حروف نافیه ( ما ـ لا )

5.  حروف استقبال ( س ـ سوف )

6.  حروف عطف ( وَ ـ فـَ ـ ثمَّ ـ أو ـ أم ـ لا ـ لکن ـ بَلْ ـ لا )

7.  حروف ندا : یا ـ وا

8.  حرف استثناء : إلاّ    

 نوع بناء : 

  1-  مبنی بر ضم ـُـ : اگر آخرش ضمّه باشد ، مثل : مُنْذُ

2.  مبنی بر فتح ـَـ : اگر آخرش فتحه باشد ، مثل : فـَ ـ وَ .

3.  مبنی بر سکون ـْـ  : اگر آخرش ساکن باشد ، مثل : مِنْ و.

4.  مبنی بر کسر ـِـ :اگر آخرش کسره باشد ، مثل : بـِ ـ لـِ و .

نکته : کلمات مبنی که به هنگام تلفظ آخرشان صدای ( آ ـ یی ) بدهند مبنی بر   سکون می باشند . مثل : فی ـ عَلَی 





نوع مطلب :
برچسب ها : التحلیل الصرفیّ، تحلیل صرفی، تحلیل، صرفی، تجزیه، ترکیب، تجزیه و ترکیب،


سه شنبه 16 دی 1393 06:57 ب.ظ
فردا میزنمت
سه شنبه 16 دی 1393 06:55 ب.ظ
چرا دیگه این نظرات تبلیغاتی رو حذف نمیکنی؟
سه شنبه 16 دی 1393 05:04 ب.ظ
خیلی ی ی ی ی ی ی وبلاگت دوست داشتم بهم افتخار می دی به وبلاگ من هم سر بزنی
سه شنبه 16 دی 1393 04:59 ب.ظ
مطالبتون عالیه
سه شنبه 16 دی 1393 04:28 ب.ظ
شما از این وبلاگ چه خیری دیدین که هنوزم مطلب میذارین؟
ممد به توچه؟
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر




 
   
   

چت روم